De stekker in Haarlem is opgericht ter bevordering van de ruimtelijke visie op Haarlem.
Haarlem is een prachtige deels oude stad gelegen aan de rand van de metropool de randstad. Het heeft een honderden jaren oud centrum en daarnaast grote stadsuitbreidingen die veelal ten noorden, ten zuiden en ten zuidoosten als aparte stadsdelen in de twintigste eeuw zijn toegevoegd. Eind jaren negentig is het oude centrum op onderdelen sterk verbeterd, autoluw gemaakt en zijn diverse culturele voorzieningen vernieuwd. Het oude centrum behoort als winkelgebied volgens sommige onderzoeken tot "de beste van Nederland".
Toch gaat niet alles goed in Haarlem. De ligging ten opzichte van de randstad is inmiddels geïsoleerd: er dreigt een jutland. Internationale treinen rijden niet meer langs Haarlem. Het autoverkeer moet via twee middelmatige wegen haar weg naar de overvolle rijksweg A9 zoeken. De stadsentrees zien er laagwaardig uit en kennen slechte openbare ruimte. De bereikbaarheid van de stad zelf alsmede het prachtige en recreatief zeer hoogwaardige en landschappelijk interessante westelijk deel is slecht. De bereikbaarheid en doorstroming van autoverkeer en openbaar vervoer neemt sterk af.
Daarnaast worden vele nota's geproduceerd die een visie op toekomstige ontwikkelingen moeten geven die vervolgens weer voor onbepaalde tijd in de diepvries verdwijnen. Ook een evenwichtige bevolkingsopbouw en gezonde mix van wonen en werken zijn uit balans. Het gevoel bestaat dat de stad slechts nog bedoeld is voor kwalitatief goed wonen voor een doelgroep van boven de veertig.
En de plannen die gemaakt worden leiden enerzijds veelal tot veel gekrakeel in de besluitvorming of lijken anderzijds weinig samenhang met hun omgeving te tonen.
De stekker in Haarlem stelt zich ten doel hier iets aan te doen. Niet als platform om overal op tegen te zijn maar als aanjager van inventiviteit. De stekker in Haarlem wil plannen die te maken hebben met de structurele verbetering (of verslechtering) van de binnenstad en de stadsentrees uit de diepvries halen en deze tonen als nieuwe kaart van Haarlem. Daarmee wordt duidelijk hoe men zich een en ander moet gaan voorstellen wanneer alle huidige stukjes van de puzzel bijeen worden gelegd. Daarbij kunnen vragen gesteld worden als: is dit een eindbeeld waar we gelukkig van worden, is dit duurzame stedenbouw, welke samenhang heeft dit, enzovoort.
Daarnaast ziet de stekker in Haarlem veel in het maken van grote maquettes van de gehele stad en haar omgeving. Aan de hand van het plaatsen van nieuwe ontwikkelingen in dergelijke maquettes wordt vervolgens direct zichtbaar wat gaat gebeuren. En door met verschillende mensen op verschillende tijden over deze ontwikkelingen te praten kan er een debat op gang worden gebracht waarbij verschillende visies naast elkaar kunnen worden gezet en inzichtelijk gemaakt.
Bovendien kan door dergelijke analyses een atelier en denktank gaan ontstaan dat dienst doet als
op ontwerpen gebaseerde kwalitatief hoogwaardige impulsen voor de stad.
De verleiding speelt daarbij een belangrijke rol. Het gaat immers om de totale samenhang. Door te tonen hoe het zou kunnen worden bestaat de mogelijkheid marktpartijen uit te dagen met inventieve en hoogwaardige programmatisch gemengde oplossingen te komen die zijn ingepast in een totaal visie. Weg met de verrommeling en verbrokkeling en ieder voor zich stedenbouw.
Haarlem is toe aan frisse moed. Geen angst voor nieuwe ontwikkelingen maar intelligente en verleidelijke oplossingen voor tal van doelgroepen: van starterwoning tot hippe, frisse nachtclub, van appartementen met diverse soorten service tot dubbelgrondgebruik, van intensief verblijfgebied tot fraaie nieuwe rustige woonbuurt. Deze stad ontleent nu haar identiteit aan de binnenstad en enkele lommerrijke woonbuurten daarom heen. Maar de samenhang tussen alle andere gebieden is teveel verwaarloosd en verdient meer kwaliteit. Streef naar goede openbare ruimten, goede bereikbaarheid, samenhangende stedenbouw en karaktervolle vernieuwde stadsdelen en entrees. Daar moet hard aan worden gewerkt. Dat moet inzichtelijk worden gemaakt. Daar horen beelden en inhoud bij die brede groepen aanspreken en laten zien hoe het wel kan.
Dergelijke voorstellen wil de stekker in Haarlem aanjagen. En daarvoor gaat zij op zoek naar middelen, partijen en individuen die het zelfde verlangen hebben. En tot stand willen brengen. Haarlem moet niet saaier en éénzijdiger worden in programma. Haarlem moet ruimtelijk haar randen niet laten verpieteren. Haarlem moet streven naar nieuwe ontwikkelingen die nieuwe en optimische dynamiek met zich meebrengen voor de toekomst waardoor deze fraaie en historisch belangrijke stad onderdeel blijft van de randstad.
Dat Haarlem gewilde woongebieden kent dat wisten we al. Dat het gewilde en prettige woon- werkgebieden kan krijgen daar moet hard aan gewerkt worden.
Niet slapen Haarlem maar inventief en kwalitatief ruimte gebruiken.
Leve de stekker in Haarlem!